Хакухо 2.5 сая иений шагнал хүртлээ

1977 оноос хойш жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагдаж байгаа нэг өдрийн үзүүлэх барилдаан өчигдөр Японы мэргэжлийн сумо бөхийн ариун газар болсон Токио хотын Кокугикан ордонд болж, сумо бөхийн 69 дэх ёкозуна Хакухо М.Даваажаргал түрүүллээ. Тэрбээр тэмцээний үеэр дараалан экс-комүсүби Гоэйдо, Футэно, Коккай, Такамисакари болон 21 настай Точиношин, озэки Котоошю нарыг өвдөг шороодуулжээ. Хакухо М.Даваажаргал ийнхүү дөрвөн жилийн дараа энэ нэр хүндтэй үзүүлэх барилдаанд тэргүүлж байгаа ба хоёр дахь удаагаа аваргалж, 2.5 сая иений шагнал хүртлээ.
Харин уг барилдааны гурван удаагийн аварга ёкозуна Асашёорюү Д.Дагвадорж энэ барилдаанд Бушуяма, Ивакияма, Гоэйдо нарыг дараалан ялсан боловч хагас шигшээ барилдаанд Болгарын озэки Котоошюд өвдөг шороодсон байна. Тэрбээр ёрикири мэхээр унажээ.
Барилдаан эхлэхээс хэдхэн хоногийн өмнө эмнэлгээс гарсан озэки Кайо Асасэкирюү Б.Дашнямын довтолгоог барсангүй. Харин шинэхэн озэки Харумафүжи Д.Бямбадорж Оросын бөх Аранд унасан байна. Түүнчлэн озэки Чиётайкай, Котомицүки нар хоёрдугаар тойргийн барилдаанд өвдөг шороодож, тэмцээнийг орхижээ. Үзүүлэх барилдааны үеэр бөхчүүд сумо сонирхогч бага насны хүүхдүүдтэй үзүүлэх барилдаан хийж, үзэгчдийг баясгасан байна.

Д.Бямбадорж: Нэр хүнддээгүй байх аа

Мэргэжлийн сумо бөхийн озэки Харумафүжи Д.Бямбадорж өчигдөр эх орондоо ирсэн билээ. Өнгөрсөн нэгдүгээр сарын барилдаанд анх удаа озэки цолтой зодоглож, цолоо хамгаалан үлдсэн Харумафүжи шинэ цол хүртсэнээсээ хойш анх удаа нутагтаа ирж байгаа нь энэ юм. Түүнтэй цөөн хором ярилцаж, сэтгэгдлийг нь сонслоо.
-Хацу башёд та анх удаа озэки цолтой барилдлаа. Тийм болохоор олон хүн таны барилдаанд өмнөхөөс илүү анхаарлаа хандуулж байсан?
-Озэки цол хүртэнэ гэдэг маань маш том хариуцлага байдаг юм байна. Анх озэки цолтой бөхчүүдийг хараад сүрддэг, тэднээр бахархдаг байсан бол одоо өөрөө тэр хүмүүс шиг үргэлж сайн барилдах үүрэгтэй болсон. Хацу башёд санасандаа хүртэл барилдаж чадаагүй. Өөртөө тэгж дүгнэлт хийсэн. Тийм болохоор дараа дараагийн тэмцээнд, гуравдугаар сард алдаагаа засч, улам сайн барилдахыг хичээнэ.
-Башёгийн өмнө та Харумафүжи гэж нэрээ өөрчилсөн. Д.Бямбадоржийн шинэ нэр хүндэдсэн байх гэсэн яриа манайхны дунд байсан л даа?
-/инээв/. Нэр хүнддээгүй байх аа. Хүмүүс харин тэгж бодож байгааг би сонссон. Уг нь их сайхан нэр л дээ. Манай багш өгсөн юм. Нэр хүн дэдсэн гэж би бодоогүй. Харин би өөрөө л нэрэндээ эзэн болж барилдах хэрэгтэй болж байна.
-Та энэ удаа нэлээд олон хүний бүрэлдэхүүнтэй ирсэн бололтой?
-Манай багш ирсэн. Мөн сумо бөхийн холбоог төлөөлж хэд хэдэн хүн ирлээ. Японы NHK телевизийн ажилтнууд байгаа.
-Монголд хэд хонох вэ. Озэки цолны мялаалга болох уу?
-Тийм бодолтой ирсэн.
-Сумо сонирхогчдодоо хандаж хэлэх таны үгийг сонсъё?
-Намайг үргэлж дэмжиж байдаг ард түмэндээ баярлалаа. Озэки цолтой болсны дараа маш олон хүн баяр хүргэж, урмын үг хэлж байлаа. Цаашид би арслан шиг арслан байхын төлөө хичээнэ. Өдөр бүр бэлтгэлээ сайн хийнэ. Энэ цолондоо эзэн болж явах болно гэж ард түмэндээ уламжилья даа. Удахгүй цагаан сар болох гэж байна. Та бүхэн сар шинэдээ сайхан шинэлээрэй.

Харумафүжи Д.Бямбадоржийн озэки цолны мялаалга боллоо

Шинэ оны өмнө озэки цол хүртэж, өнгөрсөн хацу башёд анх удаа шинэ цолтойгоо зодоглосон Харумафүжи Д.Бямбадорж өчигдөр эх орондоо ирсэн билээ. Өөрийн багш болоод мэргэжлийн сумо бөхийн холбооны албаны хүмүүс, NHK телевизийн сэтгүүлчид гээд нэлээд олон хүний бүрэлдэхүүнтэй ирсэн тэрбээр өчигдөр орой озэки цолны мялаалгаа хийсэн байна. Харумафүжи Д.Бямбадорж өнөөдөр гэр бүлийнхнийхээ хамт аавынхаа нутаглуулсан газарт очиж хүндэтгэл үзүүлэх аж. Тэрбээр энэ удаа богино хугацаатай эх орондоо ирж байгаа тул маргааш Япон руу буцах юм байна.

Харумафүжи Д.Бямбадорж эх орондоо ирлээ

Энэ оны эхний барилдаанд озэки цолтой зодоглосон харумафүжи Д.Бямбадорж өнөөдөр эх орондоо ирлээ. Тэрбээр эх орондоо дэвжээний багш болоод дэмжигчид Японы NHK телевизийнхэнтэй хамт ирсэн байна. Шинэ цол авснаасаа хойш анх удаа нутагтаа ирж буй харумафүжи Д.Бямбадорж нь озэки цолны мялаалгаа Монголд байх хугацаандаа хийх бололтой.

Озэки Кайо эмнэлэгт хэвтжээ

Японы мэргэжлийн сумо бөхийн 2009 оны анхны тэмцээн болох хацү башё өндөрлөсний дараах өдөр озэки Кайо эмнэлэгт хэвтсэн гэдгээ мэдэгдлээ. 36 настай озэки Кайо мухар олгойн хурц үрэвсэл байж магадгүй гэсэн оноштойгоор эмнэлэгт хэвтсэн байна. Эзэн хааны цомын таван удаагийн эзэн озэки Кайо гурван долоо хоног эмнэлэгт хэвтэх шаардлагатай гэнэ. Тэрбээр өнгөрсөн башёг найман даваа, долоон унаатай өндөрлүүлж, цолоо амжилттай хамгаалсан билээ.

Сумогийн ертөнцөд шинэ дуулиан дэгдэв

Японы мэргэжлийн сумо бөхийн холбоонд нэгэн шинэ дуулиан дэгдлээ. Тодруулбал, жюүрё зиндааны бөх Вакакирин марихуан хадгалж байгаад баривчлагдсан байна. Ояката Огурумагийн 25 настай шавь Вакакириныг өөрийн найз, хөгжимчин Цутому Хирона гэгчийн хамт CD худалддаг дэлгүүрийн зочдын өрөөнд байхад нь саатуулсан байна. Цагдаагийн ажилтнууд хүрч ирэхэд “Залуу анааш” Вакакирин ширээн доогуураа тамхины навчтай хольсон 16 гр боодолтой марихуанаа нуухыг оролдсон байна. Огурума дэвжээнд байрлах Вакакириний өрөөнд цагдаа нар тэр оройдоо нэгжлэг хийж, түүний тэмдэглэл бичдэг зузаан дэвтрийг хураажээ.
Өнгөрсөн баасан гаригт баривчлагдсан Вакакирин өчигдөр дэвжээнийхээ ояката Огурумагаар дамжуулан сумо бөхийн холбоонд огцрох өргөдлөө хүргүүлсэн байна. Мэргэжлийн сумо бөхийн захирлуудын зөвлөл маргааш хуралдах бөгөөд энэ хурлын үеэр Вакакириний огцрох хүсэлтийг хүлээж авах эсэхээ шийдвэрлэх ажээ.
Шиничи Сүкүзава буюу Вакакирин мансууруулах бодисны хэрэгт орооцолдсон анхны япон бөх болж байна. Тэрбээр өчигдөр өөрийн өмгөөлөгчтэйгээ уулзаж, огцрох хүсэлт тавих саналтай байгаагаа хэлжээ. Харин түүний өргөдлийг авсан ояката Огурума удалгүй Токио хотын Кокугикан ордонд хэвлэлийн бага хурал хийлгэсэн байна. Тэрбээр хэвлэлийн бага хурлын үеэр “Вакакирин өөрөө сумогийн холбооноос огцрох хүсэлт гаргасан. Харин түүний багшийн хувьд энэ нь зөв шийдвэр гэж бодож байна. Түүнийг цаашид сумо бөхийн холбоонд хэвээр үлдээж, сумо барилдуулах нь дэвжээний нэр хүндийг унагаах аюултай” гэсэн байна.
Канагава тойргийн цагдаагийн газарт өгсөн мэдүүлэгтээ Вакакирин хоёр л удаа хар тамхи хэрэглэсэн хэмээн мэдүүлсэн ч Оросын Рохо, Хакурозан нарын хэрэгтэй холбоотойгоор өнгөрсөн есдүгээр сард бөхчүүдээс авсан шээсний шинжилгээний үеэр Вакакириний шинжилгээнээс сэжигтэй зүйл илэрсэн ажээ. “Би баривчлагдахаасаа өмнө нэгдүгээр сарын 29, 30-нд хар тамхи хэрэглэсэн. Харин үүнээс өмнө хэрэглэж байгаагүй” хэмээн Вакакирин мэдүүлсэн байна. Өнгөрсөн оны есдүгээр сард Вакакирин гурван удаа шинжилгээ өгсөн бөгөөд сүүлчийн шинжилгээ сөрөг гарсан учир сумогийн холбоо түүнийг цагаатгасан юм.
Өнгөрсөн жилийн долдугаар сард 0.358 гр марихуан хадгалж байгаад баригдсан Оросын бөх 19 настай Ваканахо баригдсан ба удалгүй тэрбээр сумогийн холбоогоос хөөгдөж, нутаг буцсан билээ. Харин есдүгээр сард Оросын ах, дүү сумоч Рохо, Хакурозан нар буюу Сослан болон Батраз Борадзов сумогийн холбооноос хөөгдсөн бөгөөд тэр үед дүүгийнх нь багш байсан ояката Китаноуми сумо бөхийн холбооны ерөнхийлөгчийн суудлаас огцорсон юм. Рохо, Хакурозан нарын хөөгдсөн шалтгаан нь шээсний шинжилгээнээс мансууруулах бодис илэрсэн явдал юм. Ах, дүү хоёр сумоч Токио хотын тойргийн шүүхэд шинжилгээ авах журам зөрчилтэй явагдсан хэмээн гомдол гаргаад байгаа. Хэсэг хугацаа өнгөрсний дараа ах, дүү хоёрын өмгөөлөгчийн шахалтаар сумогийн холбооны шинэ удирдлага бөхчүүдийн шинжилгээ бага зэргийн зөрчилтэй байсныг хүлээн зөвшөөрчээ. Сэтгүүлч нар Хакурозан нарыг шинжилгээгээ өгч байхад хажуу талынх нь өрөөнд Вакакирин байсныг тогтоосон байна. Энэ явдал нь Сумогийн холбооны сахилга бат хариуцсан хороо болон спортын эмнэлгийн төвийн профессор Ониши нарын нэр хүндэд халтай хэрэг болж байна. Ямартай ч Вакакирины цагдаад өгсөн мэдүүлэг Оросын хоёр бөхийн хэрэгт эергээр нөлөөлж магадгүй бололтой.
Мэдээллийн эх сурвалж: Сумогийн ертөнцөд шинэ дуулиан дэгдэв

Сумогийн ертөнц дэх шинэ дуулиан

Өчигдөр Токио хотын зугаа цэнгээний гэгдэх Роппонги дүүргийн нэгэн дуу чилэгийн студид нэгжлэг хийхэд олдсон 16 грамм марихуаны хэрэгт хөгжимчин Цутому Хирано болон жюүрёо зиндааны бөх Вакакирин нар холбогдон баривчлагджээ. 25 настай Вакакирины багш Огүрүма оякатаг ч мөн баривчилсан байна. Ноднин долдугаар сард орос бөх Ваканохогийн янжуураас 0,358 грамм марихуан илэрч бөөн шуугианы эхлэл болсон билээ. Үүнээс хоёр сарын дараа Оросын ах дүү Рохо, Хакурозан нар мөн марихуан хэрэглэсэн хэмээн шийтгэгдэн сумог орхиход хүрсэн. Хэдийгээр орос ах дүү өөрсдийгөө буруугүй хэмээн мэдэгдэж, шүүхэд хандсан ч найдлага тун муутай байгаа. Гэвч Вакакирины мэдүүлэг зөвхөн өөрт нь бус бас Рохо, Хакурозан нарын хувь заяанд ч чухал нөлөө үзүүлж магадгүй гэж дүгнэж байна.

Асашёорюү: Олон сар барилдаагүй болохоор тийм ч амар байгаагүй

Их аварга Асашёорү Д.Дагвадорж өнөөдөр эх орондоо ирлээ. Түүнийг ээж, ах, дүү нар нь болон УИХ-ын гишүүн Д.Лүндээжанцан тэргүүтэй хүмүүс “Чингис хаан” нисэх онгоцны буудалд тосч авлаа. Тэрбээр онгоцноос буусан даруйдаа сэтгүүлчидтай уулзаж, сонирхсон асуултад нь хариулт өгсөн юм.

-Юуны өмнө ард түмнээ баярлуулсан танд баяр хүргэе?

-Баярлалаа.

-Та баярласан сэтгэлээ сумогийн дэвжээн дээрээс Монгол хэлээр илэрхийлж байсан?

-Тийм ээ, миний ард түмэн намайг үзэж байгаа учир би эх хэлээрээ ард түмэндээ мэндчилгээ дэвшүүлье гэж бодсон юм.

-Та гурван башё өнжсөний дараа барилдлаа. Башёгийн өмнө Японы хэвлэлээр Асашёорюүгийн бэлтгэл сул байна гэж мэдээлж байсан. Бодит байдал дээр ямар байсан бэ?

-Олон сар барилдаагүй болохоор тийм ч амар байгаагүй. Гэхдээ л би боломжийнхоо хэрээр бэлтгэл хийж байсан. Барилдахгүй болохоор бусад бөхчүүдээ ямар байгаа, өөрөө яаж барилдахаа тооцоолох боломжгүй болдог юм байна. Барилдаад ирэхээр аяндаа барилдаан орж эхэлсэн. Энэ удаа амжилттай барилдаж, 23 дахь удаагаа аваргын цом авсандаа маш их баяртай байна даа.

-Одоо таны зүүн гарын бэртэл гайгүй юу?

-Эдгэх боломж бага л байх юм. Барилдах бүрт байнга хөндөгддөг. Эмчилгээ хийлгэж байгаа.

-Энэ башё сэтгэл зүйн хувьд их хүнд байсан байх. Таныг интернетээр заналхийлсэн явдал ямар нэгэн байдлаар барилдаанд нөлөөлсөн үү?

-Нөлөөлөөгүй.

-Сүүлийн өдөр унахдаа та юу бодож байсан бэ. Хакухотой барилдахдаа сандарч байсан уу?

-Бага зэрэг сандарсан. Унаад дахин барилдаан хийх гэж байхад аяндаа бие тавираад сайхан болсон. Тэгээд л давсан.

-Зарим нэг олон улсын агентлагаар таныг 2012 онд улстөрд хүч үзнэ хэмээн үсчиндээ ярьсан тухай бичсэн байна?

-/инээв/ Тийм зүйл огт байхгүй. Шуугиан тарьж л байхгүй юу даа.

-Таныг сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэхдээ дэвжээн дээр гараа өргөсөнд Сумогийн холбоо буруутгасан гэсэн үү?

-Тийм зүйл болоогүй. Зарим нэг хэвлэлээр олны анхаарлыг татах гэж их оролдох юм.

-Та эх орондоо хэд хонох вэ?

-Хоёр хоноод буцна аа.

Их аварга Д.Дагвадорж II төрөх эмнэлэгт түргэн тусламжийн машин бэлэглэв

Их аварга Д.Дагвадорж “Чингис хаан” олон улсын нисэх онгоцны буудалд газардсаныхаа дараа нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Б.Мөнхбаяртай уулзсан байна. Тэрбээр ах дүүгийнхээ хамтаар ирж, хотын мэртэй уулзаад нийслэлийн II төрөх эмнэлэгт түргэн тусламжийн машин бэлэглэснээ хүлээлгэн өгчээ. Их аварга Д.Дагвадорж нь II төрөх эмнэлэгт мэндэлж байжээ.

“Ёкозунагийн зөвлөл” Асашёорюүг буруутгав

Мэргэжлийн сумо бөхийн холбооны дэргэдэх “Ёкозунагийн зөвлөл” уламжлал ёсоор башё өндөрлөсний дараагийн өдөр хуралдаж, мэргэжлийн сумо бөхийн дэвжээнээ 23 дахь удаагаа Эзэн хааны цом хүртсэн их аварга Асашёорюү Д.Дагвадоржийн талаар ярилцсан байна. Ингэхдээ түүнийг башёгийн сүүлийн өдөр ёкозуна Хакухо М.Даваажаргалтай нэмэлт барилдаан хийж, ялалт байгуулсныхаа дараа ариун дэвжээнээ гараа өргөж, сэтгэлийн хөөрлөө илэрхийлснийг нь шүүмжилсэн байна. Улмаар сумогийн холбооны ерөнхийлөгч ояката Мусашигава 68 дахь их аварга Асашёорюү болон түүнийг хүмүүжүүлэгч ояката Такасаго нарт аман сануулга өгчээ. Мөн хурлын үеэр “Ёкозунагийн зөвлөл”-ийн зохион байгуулалтын асуудлыг хэлэлцээд, 81 настай Цурута гэгчийг зөвлөлийн тэргүүнээр сонгожээ. Тэрбээр тэтгэвэрт гарахаасаа өмнө эдийн засгийн чиглэлийн “Жапан Кэйзай” нэртэй сонин эрхлэн гаргадаг компанийн ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан аж. Энэ хуралд их аварга Асашёорюүг үргэлж шүүмжилж байдаг Утидатэ гэгч зохиолч эмэгтэй оролцоогүй байна. Учир нь хатагтай Утидатэ өнгөрсөн оны сүүлээр зүрхний мэс засалд орсон ажээ.

Хацү башёд Монголчууд …

Хацү башё монголчууд бидний хувьд үнэхээр сайхан тэмцээн боллоо. Хоёр аварга маань тэмцээний сүүлийн өдөр хүртэл тэргүүлж , шийдвэрлэх барилдааныг хийлээ. Бүтэн таван башёгийн дараа Аса аварга маань асар их тэвчээр, хатуужил гарган өөрийгөө хэн гэдгээ харууллаа. Сонирхуулахад тэртээ найман жилийн өмнө Мусашимару- Токанахана хоёр нэмэлт барилдаан хийж байснаас хойш хоёр ёкозунагийн нэмэлт барилдаанаар ялагч тодорч байгаагүй аж. Шинэ озэки Харүмафүжи маань урамтай сайхан барилдаж качекоши хийлээ, жүрё зиндаад монголын шинэ хүчтэн Шотенро Д.Нямсүрэн түрүүллээ гээд дурьдаад байвал олон сайхан үйл явдлаар дүүрэн байлаа.
Ингээд та бүхэнд манай бөхчүүд энэ башёд хэрхэн барилдсан дүнг хүргэе.

тайлбар : O - давсан , * - унасан , %- барилдалгүй давсан , #- барилдалгүй унасан , - өнжсөн , a - башёг өнжсөн

Тэнгэрт тэтгэгдсэн Монголын ард түмэндээ баярлалаа

Энэ сарын 25-нд Японы мэргэжлийн сумогийн хацу башё өндөрлөлөө. Их аварга Өглөөний хөх луу-Асашёорюүгийн найз нөхөд нь энэ удаагийн башёг орхихыг зөвлөсөн ч тэдний үгэнд оролгүй хацу башёд зодоглож, тэргүүлэв. Хоёрхон долоо хоногийн өмнө ХХI зууны 28 настай их аваргыг зодог тайлна гэж хэлэх хүн олон байлаа. Гэвч Хөх луу дахин алдар хүндийн оргилд гарч чадлаа Энэ сарын 7-нд бүх бөхчүүдийн удирдлага ба багш нарынхөө өмнө хамтарсан сургуулилтаа хийж байхад их аварга Асашёорюү Д.Дагвадорж ёкозуна Хакухо М.Даваажаргалд зургаа дараалан унасны дараа Хөх луу Цагаан гарьдыг дийлэхгүй гэж байлаа. Эхлээд их Монгол 23 настай нутаг нэгтэнтэйгээ харьцуулахад тааруухан харагдаж байв.

Хацү башё 2009 финал

2009 初場所 優勝決定戦

Хацү башё 2009

Асашёорюү Давгадорж VS Хакухо Даваажаргал

Хацу башёгийн арван тав дахь өдрийн барилдаан

Хацу башёгийн арван тав дахь өдрийн барилдааны бичлэг