Их аварга Д.Дагвадорж Пунцагбалжир агсны охин П.Халиунтай хайр сэтгэлийн холбоотой байжээ

Арлын Япончуудын байнгын анхаарлын төвд байж, шуугиант сенсаацийн гол баатар нь болж байдаг хүн бол яах аргагүй их аварга Д.Дагвадорж юм. Мэргэжлийн сумогийн их аваргын алхаа гишгээ, алдах онох бүрийг мөр алдалгүй мөшгиж явдаг Япончууд саяхнаас Асашёорюүгийн анхны хайрын эзний эрэлд гарчээ.
Асашёорюүгийн анхны хайрын эзэн бүсгүйн тухай шинэ содон мэдээлэл, тэр дундаа зургийг нь үнэ хайрлахгүй авна гэдгээ ч зарласан байна. Түүний анхны хайр нь Нийслэлийн 47-р сургуульд сурч байх үед нь учирсан гэхээс илүү мэдээлэл үгүй байгаа. Харин түүний анхны хайрын эзэн бүсгүй нь Мон-Эрдэнэ компаний захирал агсан Пунцагбалжирын охин П.Халиунаа байсан гэх мэдээлэл чих дэлслээ. Дагваа тэвэг өшиглөж, бөмбөг хөөсөн томоогүй хүү байхаасаа Халиунаатай үерхэж, дотноссон гэдэг. Харин тэдний энэ үерхэлд Халиунаагийн ээж аавын зүгээс таагүй ханддаг байсан гэх. Ямартай ч Дагваа 16 настайдаа арлын Японыг зорьж тэдний үерхэл хэсэг хугацаанд завсарлажээ. Харин Халиунаа Австрид сурахаар харь орныг зорьсон байна. Хоёр өөр тивд амьдарч байсан ч хайртай хосууд зүрх сэтгэл, хүсэл мөрөөдлөөрөө хамт хэвээр байжээ. Арлын Японоос Дагваа орой бүр утас цохиж, хайртай бүсгүйтэйгээ хуучлан шөнийг өнгөрөөж, байнга холбоотой байсан гэдэг. Түүнчлэн хамт амьдарч, гэрлэх санал тавьдаг байсан ч түүний энэ хүсэлтийг Халиунаа бүсгүй төдийлөн хүлээж авдаггүй байж. Ийнхүү цааргалдаг байсан нь ч цаанаа олон учир шалтгаантай байсных биз ээ. Тэдний энэ тив дамнасан үерхэл арваад жил үргэлжилсний эцэст Дагваа эхнэр Г.Тамираатайгаа танилцан гэр бүл болсноор өндөрлөжээ. Их аварга маань саяхан өдөр тутмын нэгэн сонинд анх удаа дэлгэрэнгүй ярилцлага өгсөн бөгөөд анхны хайртай бүсгүйгээ одоо ч дурсан санаж, уулзахыг хүсч явдаг тухайгаа ам нээсэн. Их аваргын анхны хайрын эзнээр тодроод байгаа Халиунаа бүсгүй одоо АНУ-ын Флорида мужид ажиллаж амьдарч байгаа бөгөөд аль хэдийнэ гэр бүлтэй болж, хүүхэд ч төрүүлжээ. Ямартай ч хайртай бүсгүйтэйгээ амьдралаа холбож чадаагүй Дагваа нэг хэсэг бухимдалтай, гомдолтой байсан гэдэг. Тиймээс ч 2, 3 жилийн өмнө амралтаараа эх орондоо ирээд байхдаа Пунцагбалжир агсны эхнэр Эрдэнэцэцэгийн жийп машины цонхыг хага цохиж, уур бухимдлаа гаргасан тухай мэдээлэл хэвлэлээр тархаж, олныг гайхшруулж байсныг уншигч та санаж буй биз ээ. Яагаад цонхыг нь хага цохисон юм болоо гэж тэр үед олон хүмүүс гайхаж элдэв таамаг дэвшүүлж байсан. Харин тэр бүхний учир нь одоо тайлагдаж байх шиг. Хоёр улс дамнасан сүр дуулиантайхан хурим хийж, хамтын амьдрал зохиосон их аварга маань эхнэр Тамираатайгаа хэдхэн жил хамт амьдраад хоёр хүүхэдтэй болсны эцэст тус тусын замыг хөөцгөөсөн. Тэд албан ёсоор гэр бүлээ цуцлуулаагүй ч Тамираа хоёр хүүхдийнхээ хамт Зайсан дахь хаустаа амьдарч, харин Дагваа хааяахан тэднийгээ эргэсэн шиг явна. Элэг бүтэн гэр бүлийн амьдралдаа цэг тавьсан их аваргын амьдрал одоо ч Монгол Японы ард түмний анхаарлын төвд байсаар.

Asashoryu: Sumo's big bad boy 朝青龍 明徳

(CNN) -- Asashoryu stands at the pinnacle of sumo wrestling like a colossus.
More Japanese Stuff at http://smokyo.com/Asashoryu is one of sumo's most successful, and most controversial, wrestlers.

But the 330-lbs Mongolian, sumo's most successful ever grand champion, has not been able to rise above the scandals and tragedies that have beset Japan's national sport in recent years.

Asashoryu is one of sumo's most successful, and most controversial, wrestlers.

But the 330-lbs Mongolian, sumo's most successful ever grand champion, has not been able to rise above the scandals and tragedies that have beset Japan's national sport in recent years.

Asashoryu, whose real name is Dolgorsuren Dagvadorj, grew up in Mongolia, where both his elder brothers and father were successful wrestlers.

Moving to Japan as a student he was spotted and trained by the Takesago stable and made his professional debut at the age of 18 in 1999.

Winning his first tournament, or basho, in 2002, his rise up the rankings culminated in him attaining the highest position of Grand Champion, or yokozuna, in January 2003, becoming only the 68th yokozuna in the sport's 2,000-year-old history.

Two years later, he set a new record by being the only man to win all six official tournaments in one year.

While Asashoryu's meteoric rise to the top was seen by many as reinvigorating a sport that had seen a decline in homegrown wrestlers and popularity, his success in the dohyo has not pleased everyone.

Some have complained that his wins are too routine, and purists grouse that he does not poses the quality of "hinkaku," the dignity and calm expected in a yokozuna, or give the sport's traditions the necessary respect.

In 2003 he was disqualified from a bout for pulling on the top-knot of an opponent, and has gained a reputation as the enfant-terrible of sumo.

Regardless of the criticisms of Asashoryu's wrestling style, sumo's reputation as a noble sport of tradition has suffered from a number of scandals in recent years and exposed it as just as susceptible to the problems faced by other sports.

With deep links to Japanese culture going back to when sumo was part of the Shinto religious rituals, the sport's troubles have almost represented a national identity crisis.

Following the banning of three non-Japanese wrestlers for using recreational drugs in September, the sport's chairman and former-wrestler Kitanoumi resigned.

It came after a period of years in which a number of match-fixing allegations were made, some directly implicating Asashoryu, and plunging the sport into yet another crisis.

In January 2007 he was accused of bribing other wrestlers to lose bouts, compounding the view that corruption was prevalent in the sport.
Japan Now * Anna Tsuchiya * Jero * Takeshi Kitano

Problems for Asashoryu continued in 2007 when he was suspended by the sumo wrestling federation for allegedly faking a doctor's note and was restricted from leaving his house in Tokyo, leading to reports of a nervous breakdown.

Mental as well as physical strength are necessary to reach the top of the sport, but while the punishing physical routine and "hazing" in the training stables has been known and accepted, tragedy struck earlier this year.
advertisement

Takashi Saito, a 17-year-old sumo trainee, died in brutal circumstances, allegedly beaten to death by his stable-master and three fellow sumo wrestlers.

Continuing to make his mark in the dohyo will be Asashoryu's aim for the rest of the year, while sumo hopes it can recover its own poise.

日本相撲 vs モンゴル相撲 4/4

日本の相撲とモンゴル相撲、どっちが強い？http://www.ntv.co.jp/q/oa/2... もうつの公演:http://2008.jci-osaka.jp/?c...http://www.musashimaru.net/...

日本相撲 vs モンゴル相撲 3/4

日本の相撲とモンゴル相撲、どっちが強い？http://www.ntv.co.jp/q/oa/2... もうつの公演:http://2008.jci-osaka.jp/?c...http://www.musashimaru.net/...

Mongol sumo vs japan sumo

Япон сумо vs Монгол бөх

日本相撲 vs モンゴル相撲 2/4

日本の相撲とモンゴル相撲、どっちが強い？http://www.ntv.co.jp/q/oa/2... もうつの公演:http://2008.jci-osaka.jp/?c...http://www.musashimaru.net/...

日本相撲 vs モンゴル相撲 1/4

http://www.ntv.co.jp/q/oa/20070930/01...
もうつの公演:
http://2008.jci-osaka.jp/?cid=43670
http://www.musashimaru.net/activity/2...

Д.Дагвадорж: Шүүх миний буруутайг тогтоовол дахин сумо барилдахгүй

Их аварга Д.Дагвадорж уржигдар эх орондоо иржээ. Ойрын үед элдэв цуурхалд онилогдох болсон тэрбээр Монголд бэртлээ эмчлүүлэх аж.
Гэхдээ Японы хэвлэлүүд түүний нутгаа зорих болсон шалтгааныг өөрөөр таамаглаж байна. Тодруулбал, мэргэжлийн сумогийн даваа наймаалцдаг далд бизнесийн тухай Японы долоо хоног тутмын “Шюүкан гэндай” сэтгүүл дэлгэж тавьсантай холбон тайлбарлажээ. Энэ нь их аваргын сэтгэл зүйд хүчтэй нөлөөлсөн хэмээн таамагласан байв. Уг сэтгүүлийн цуврал нийтлэлүүд сумогийн ертөнцөд дуулиан тарьж байгаагаар барахгүй алдартай олон сумочийн нэр төрийг сэвтээж буй. Японы Сумогийн холбоо нийтлэлд нэр нь дурдагдсан 32 бөхөөс байцаалт авчээ. Yр дүнд нь тэд даваа наймаалцах асуудал байхгүй гэж үзэн “Шюүкан гэндай” сэтгүүлийг шүүхэд өгсөн байна.
Сумогийн холбоо тус сэтгүүлийн 2007 оны нэгдүгээр сарын 22-ны “Ёкозүна Асашёорюү 2006 оны Кюүшюү, 2007 оны Хацү башёд барилдааныхаа ихэнхэд найраа хийж түрүүлсэн”, 2007 оны гуравдугаар сарын 10-ны “Сүмогийн холбооны тэргүүнээр ажиллаж байсан ёкозүна Китаноүми 1975 оны тавдугаар сарын тэмцээнд түрүүлэхдээ сүүлчийн өдөр озэки Таканоханаг мөнгөөр буулгасан”, 2007 оны зургадугаар сарын 9-ний “Асашёорюү, Хакүхо нар үгсэн тохиролцож, хэн түрүүлэхээ шийддэг” зэрэг нийтлэлүүд нь үндэслэлгүй гэж үзжээ. Гэвч энэ сарын 3-нд Токиогийн Мөрдөн байцаах товчоо Асашёорюү Д.Дагвадоржоос байцаалт авсан байна. Цаг орчим үргэлжилсэн эл байцаалтыг Японы өдөр тутмын хэвлэлүүд үг, үсгийн зөрүүгүй буулган хэвлэжээ. Байцаалтын явцад Асашёорюү ийм хэрэгт орооцолдож байгаагүйгээ баталсан аж. Спортын өдөр тутмын “Nikkan sports” сонинд нийтлэгдсэн их аваргын байцаалтаас товчлон хүргэе.
-Таныг ойрд бараг бэлтгэл хийхгүй байгаа гэсэн?
-Тийм ээ, гэмтэлтэй байгаа болохоор хийхгүй байгаа.
-Найраагаар даваа авдаг болохоор ингэдэг юм биш үү?
- Та буруу бодож байна. Тийм зүйл байхгүй.
-Таныг найрааны төлбөрөө кэншёгоор хийдэг гэсэн. Кэншёгоо яадаг вэ?
-Єдөр банкинд очиж Монгол руу, гэрийнхэндээ шилжүүлдэг.
-Нийтлэлд Таны 2005 оны орлогыг 192 сая иен гэж бичсэн байсан, үнэн үү?
-Мэдэхгүй.
-Ер нь Та сумод найраа байдаг гэж боддог уу?
-Yгүй, байхгүй.
-Одоо Та ямар гэмтэлтэй байна вэ?
-Зүүн тохой гэмтэлтэй. Зөөлөн эдийн гэмтэл учир эдгэх нь удаан. Хоёр жилийн өмнө Нацү башёд Ваканосатотой барилдаж байгаад бэртсэн юм.
-Сүмогийн дээд цолыг авсан ёкозүна хүн “найраа байхгүй” гэж хэлж байгаа ч хэрэв энэ нь батлагдвал зодог тайлах уу?
-Yнэхээр шүүхээс намайг буруутай гэж тогтоовол би барилдахаа болино.

Асашёорюүгийн байцаалтаас улбаалан түүнийг зодог тайлах нь гэсэн яриа Японд газар авсан талаар тэнд амьдардаг оюутнууд ярьсан. Цуурхалыг сэдрээх мэт их аварга хэзээ Япон буцахаас эхлээд хаана эмчлүүлэх хүртэлх олон асуулт хариултгүй үлдэж байна. Юутай ч аварга маань “Шюүкан гэндай” сэтгүүлийн асуудлыг шүүхээр хэлэлцтэл Монголд байх сургийг зарим эх сурвалж өгөв.

Асашёорюү шуугиан дагуулсаар эх орондоо ирлээ

Ойрын үед Японы хэвлэл мэдээллийнхнийг төдийгүй монголынхоо хэвлэлийн хуудаснаас даваа худалдан авсан хэргээр цоллогдоод байгаа их аварга маань өнгөрсөн даваа гаригт эх орондоо иржээ. Тэрээр ирсэн талаараа хэвлэл мэдээллийнхнээс ихэд нууцалж байгаа гэнэ. “Нанчилдаагүй найрыг найранд эс тооц” хэмээх үг монголчуудын дунд байдаг. Энэ нь нэг талаараа “найран дээр зодоон нүдээн хийгээд бай гэсэн үг” юм уу бүү мэд. Харин энэ цагт найраагүй наадмыг наадамд эс тооцох болсон ч юм шиг. Монгол үндэсний бөхд найраа гээч нь сонгодог хэлбэрээ олсон гэдгийг бүгд хүлээн зөвшөөрдөг. Энэхүү бүгд гэдэгт нь ард түмэн хүртэл орно. Тэгэхээр ард түмэн нь найраа хийгээд байгааг мэдсээр байж өнөөх наадамдаа учиргүй дуртай. Бүр цаашлаад өнөөх бөхчүүдээ нүгэлтэй хүндлэхийг нь яана.Арайл, найрааяаж хийдгийг нь үзэх гэж наадмын ногоон дэвжээг зорьдоггүй байлтай. Хуучин цагт Мөөеө аваргыг намын төв хорооны хурган дарга “хурдан барилд” гээд загнасан бололтой. Хариуд нь аварга “Намайг үзэх гэж 20 мянган хүн ирсэн байна. Харин чамайг үзэх гэж чавганц ч ирээгүй. Ахиад ам ангайвал амаар чинь цус гартал дэвсэнэ шүү” хэмээсэн гэдэг. Харин одоо бол найрааг үзэх гэж наадамчид цуглардаг болсон гэвэл хилсдэхгүй болов уу. Энэ бүхнийг өгүүлэхийн үндэснь өнгөрсөн даваа гаригийн орой Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн их аварга Д.Дагвадорж эх орондоо иржээ. Бид монгол бөхөө сүмо бөхтэй жишиж үздэг зан аль эрт суусан. Гэвч хэрэгтэй зүйлээ хэзээ ч дуурайсангүй. Тэр ч утгаараа их аваргыг тойрсон элдэв хэл ам ердөө тасарсангүй. Нөгөө талдаа монгол бөхчүүд сумогийн дэвжээг эзэгнэх үе улирсаар ч байгаа юм шиг. Урьд жилийн яг энэ үед их аварга хоёр башё барилдах эрхээ хасуулчихаад эх орондоо ирж байсныг ард иргэд санаж байгаа байх. Тэгэхдээ японы сэтгүүлчидтэй муур хулгана болж баахан тоглосон. Харин энэ удаа тэрбээр мөн л “ганзага” хоосон ирсэнгүй. Даваагаа худалдан авдаг хэмээх хэргийг арлын орныхон түүнд тохоод авчээ. Дээр дурьдсанчлан энэ бол манайд байдаг л зүйл. Гэвч тэнд тэгдэггүй бололтой. Жинхэнэ сүрийг үзүүлж энэ хэргээр түүнийг шүүхэд дуудаад авсан. Мань хүн Японы мэргэжлийн сүмод олон дээд амжилт тогтоож байсан бол энэ удаа тэрбээр түүхэнд байгаагүй амжилтыг арай өөрөөр тогтоосон байна. Учир нь Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн холбооноос хүсэлт гарган их аварга цолтой хүний нэр төрийн төлөө шүүхдэлцэж байсан түүх огт үгүй бололтой. Ямартай ч их аваргыг элдэв янзаар “өөнтөглөж” байна гэж үзэхээс өмнө жишиж үзэх дуртай өнөөх сүмод чин даваа унааны найрааны хэрэг гарч ирвэл бөөн юм болж сүржигнэдэг юм байна гэдгийг монголчуудад ойлгуулах шиг. Гэхдээ тэнд найраа огт байдгүй гэдэг нь юу л бол. Ямар сайндаа одоогийн УИХ-ын гишүүн болсон Д.Батбаярт “цахилгаан шат” хэмээх нэр өгөх вэ дээ. Энэ нь угтаа “нэг башёд баахан унаж чансаа буураад дараа башёд учиргүй сайн барилдаад шархаа нөхдөг” гэсэн үг л дээ. Яагаад олон унасан гэдэг нь “даваагаа зарсан үг болж таарч буй” хэмээн хардацгаадаг. Саяхан дээр дурьдсан шүүх хурал дээр зодог тайлсан Итайг хүртэл үүнийг баталсан мэдүүлэг өгсөн нь ихэнх хэвлэлээр нийтлэгдсэн. Энэ нь нэг талдаа барилдааны амжилт гэхээсээ бизнес маягийн зүйл болчихсон гэж үзмээр санагдана. Үнэндээ өндөр цолтой сүмочид даваа худалдаж авдаг нь үнэн “гэдгийг зодог тайлсан Итайг хэлээд авсан. Тэгэхээр их аварга Д.Дагвадорж руу дайрах нь зохисгүй мэт. Ямартай ч их аваргад нутаг буцах зөвшөөрлийг “Японы мэргэжлийн сүмогийн холбоо” өгсөн учраас мань хүн эх орондоо хөл тавилаа. Тэгэхээр зарим нэг эх сурвалжууд аваргын асуудлыг нэг их хурцатгаад байгаа хэрэг биш хэмээн үзэж буй бололтой. Харин зодог тайлах тухай яриа үнэний хувьгүй бололтой. Эцэг эхийн чих халууцуулдаг зүггүй хүүхэд аятай их аварга маань бөөн шуугиан дагуулсаар төрсөн гэртээ ирлээ.

Ерөнхийлөгч Хакухо Даваажаргалд баяр хүргэлээ

Мэргэжлийн сумогийн 10-р сарын барилдаан Аки башёд Монгол улсын гавьяат тамирчин Мөнхбатын Даваажаргал түрүүлсэн. Үүнтэй холбогдуулан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Энхбаяр мэргэжлийн сумо бөхийн гавъяат тамирчин, сумо бөхийн аварга Даваажаргалд баяр хүргэлээ. Мэргэжлийн сумо бөхийн 9-р сарын барилдаанд сумо бөхөд Монголынхоо нэрийг гаргаж яваа манай 2 аваргын нэг Хакухо Даваажаргал 14 даваа 1 унаатайгаар түрүүлсэн. Түүний хувьд ганц ч унаагүйгээр энэ башёд түрүүлэх боломж байсан ч залуу бөх Ксеносатод өвдөг шороодсоноор 1 унаатайгаар ийнхүү түрүүллээ. Харамсалтай нь нөгөө аварга Ассашерогийн хувьд гэмтлийн улмаас 5 даваа 5 унаатайгаар 10 дахь өдрөөс эхлэн Аки башёг орхисон юм. Харин манай бөхчүүдээс Ама Бямбадорж маш сайн барилдсан. Ерөнхийлөгч Энхбаяр “ гавъяат тамирчин, мэргэжлийн сумо бөхийн 69 дэх аварга Даваажаргалд 2008 оны есдүгээр сарын барилдаанд 14 давж, найм дахь удаагаа түрүүлсэн ялалтанд нь баяр хүргээд Олон зуун жилийн түүхтэй, япон үндэстний үнэт эрхэмнэл болсон сумо бөхийн энэ сарын түрүүг барилдаан дуусахаас өмнө хангаж, бас нэгэн түүхэн амжилт гаргасан нь бахдам үйл явдал гэдгийг тэмдэглэлээ. Мөн аварга М.Даваажаргалын бахдам амжилт барилдаанаас барилдаанд түүчээлэн үргэлжлэхийн өлзийтэй ерөөлийг дэвшүүлсэн юм.

Их аварга Асашёорюү башёг орхилоо

Аки башёгийн арав дахь өдрийн ээлжит барилдаанд Тамаваши Мөнх-Оргил Гүржийн бох Коккайд өвдөг шороодсоноор зургаан унаатай боллоо. Харин Какирюү Ананд нутгийн ах Кёкүтэнхо Цэвэгнямтай учраа таарч харцагадаж тэврээд дэвжээний захад тулган шигшээд гаргачихав. Ингэснээрээ түүний хувьд зургаан даваатай болж үлдсэн өдрүүдийн барилдаанд хоёр даваа авахад л тавиас дээш хувийн амжилт үзүүлэхээр боллоо. Кёкүтэнхогийн хувьд дахин унах эрхгүй болов. Урьд өдрийнхөө барилдаанд Барутог төвөггүйхэн давсан Асасэкирюү Б.Дашням энэ өдрийнхөө барилдаанд мөн л хүнд жинтэй бөх Миябиямаг шилдэж татах мэхээр өвдөглүүлснээр дөрвөн даваатай боллоо. Энэ өдрийн хамгийн сонирхолтой барилдаан Хакухо, Ама нарын дунд өрнөлөө. Хоёр бөх шүүгчдийн дохионоос өмнө амьсгаа таарахгүй хоёр удаа ухасхийж үзэгчдийг шуугиулав. Барилдаан эхлэхэд Хакухо барьц сэлгэн дэвжээний зах руу түлхэн гаргалаа. Ингэснээрээ Их аварган хувьд тэргүүлэгчдийн эгнээгээ хадгалж чадсан юм. Их аварга Асашёорюү бэртлийн улмаас Аки башёг орхиж Гоэдод даваа өгүүлэв. Гоэдог ордны тайлбарлагч Их аваргатай таараад ингэж сул даваа авиа гэдэг бол аз хэмээв. 10 өдрийн дараахь байдлаар тэмцээнийг Хакухо Даваажаргал, Гоэдо нар нэг унаатай тэргүүлж байгаа бол тэдний араас озэки Котомицүки, сэкиваки Ама нар тус бүр хоёр унаатайгаар нэхэж байна. Амагийн хувьд энэ өдрийн барилдаанаар Ёкузано, озэки цолтнуудтай хийх барилдаан нь дуусч байгаа юм. Өнөөдөр манай бөхчүүдээс Тамаваши Мөнх-Оргил Китатайкитай, Асасэкирюү Дашням Кисенасатотой, АмаТоёоношиматай оноолт таарч энэ башёг тэргүүлэгч бөхчүүд Хакухо, Гоэдо нарын хооронд сонирхолтой барилдаан өрнөх юм.

Ирээдүйн аваргууд хүүхдийн сумо бөхийн наадам 2 сарын туршид амжилттай зохион байгуулагдаж аваргуудаа тодрууллаа

Хүүхэд багачуудын дунд хэзээний танил болсон Ирээдүйн аваргууд хүүхдийн сумо бөхийн наадам 2 сарын туршид амжилттай зохион байгуулагдаж аваргуудаа тодрууллаа. Монголын сумо бөхийн холбоо, Монгол улсын гавъяат тамирчин Кёкшүзан Батбаярын нэрэмжит Ирээдүйн аваргууд хүүхдийн сумо бөхийн 10 аварга тодорчээ. Нийт 670 гаруй сумо сонирхогч хүүхдүүд оролцсоноос өнөөдөр 5 насны ангилалын эдгээр шилдэг 10 хүүхэд арлын Япон улсад зохиогдох Аки башёг үзэхээр болсон байна..
Эдгээр аварга хүүхдүүд мөн өөрийн үе тэнгийн Япон хүүхдүүдтэй нөхөрсөг тэмцээнд оролцон хүчээ үзэн Диснейлэндээр аялж Япон улсын түүх дурсгалтай танилцах юм байна.

Мэргэжлийн сумогийн шуугиан дуулиан

Монголчуудын дурлан сонирхдог сумо бөх бүтэн жил хэрэг төвөг, хэрүүл шуугиан, шүүх заргаар дүүрэн байна. Олны анхаарлыг татна гэдэг сайн хэрэг ч үргэлж муу талаараа дийлнэ гэдэг юу л бол доо. Ямар ч гэсэн өнөөдөр эхэлж буй 9 сарын тэмцээний тасалбар их сайн зарагдаж байгаа ч ивээн тэтгэгчдийн бооцоо багассан гэнэ. Муу ч сайн ч орос ах нар маань гэж, Рохо, Ваканохо, Хакурозан нар сумогийн жинхэнэ фэнүүдэд үгүйлэгдэх нь ойлгомжтой. Яагаад ийм явдал болов оо? Нэг жилийн дотор нэг ояката, 3 сумо бөх тэр тусмаа цолтой бөхчүүдээ ажлаас нь халж байсан түүх сумод үгүй. Өнгөрсөн жилийн залуу бөхийн үхэлд холбогдоод байгаа 3 сумоч шүүхээс буруутай гэж тогтоогдвол бас хөөгдөх болоод байгаа. Хэрэг тарьлаа гээд л хөөгөөд байвал асуудал хурдан шийдэгдэх ч энэ нь бас зөв арга мөн үү, үгүй юу эргэлзээтэй аж. Энэ долоо хоногийн шуугиан 8-нд Рохо Хакурозан нарыг сумо бөхийн холбооноос хөөж, холбооны тэргүүн Китаноүмиг огцруулсанаар эхэлсэн. Китаноүми бол яахав. Угаасаа аль эрт огцрох ёстой байсан ч албан тушаалдаа үнэхээр дурласан ,хэнэггүй нэгэн сайхан гүндэггүй япон эр тул дэвжээнд гарсан асуудал ерөнхийлөгчид хамаагүй гэж ярьж хэлсээр ирж байсан ч өөрийх нь шавь хэрэгт холбогдоод яалт ч байхгүй уналаа. Унах ч гэж дээ, ерөнхийлөгчөө болиод , удирдах зөвлөлд бол үлдээд, сарын 1 сая 800 мянган иэний цалин нь хэвээр, харин тусгай хангамж болох 50000 иэн л алга болоод , өглөө эрт бөхийн өргөөнд очих хэрэг байхгүй болж, чөлөөт цаг нэмэгдэж, загнуулж нүдүүлэхгүй амар сайхандаа жаргаж байгаа юм байх. Харин элдэв асуудал шийдэхэд оролцох эрх, нөлөө нь багасж.
Рохо Хакурозан шүүхдэнэ
Юуны өмнө хэлэхэд сумогийн холбооноос хөөнө гэдэг хэт хатуу байж болох шийтгэл. Хүний амьдралыг орвонгоор нь эргүүлж байна гэсэн үг. Ваканохогоос ялгаатай нь тэд баривчлагдаагүй. Нөгөө талаар Японы цагдаагийн газраас тэднийг хууль зөрчсөн гэж үзээгүй байгаа. Заавал хөөх хэрэггүй, 1 жил барилдах эрхийг нь хасья гээд л олон санал гарж байж уг нь. Нэг нь Китаноүмигийн шавийг хэлэх үү, гэвч ах дүүс сумогийн холбоотой сөргөлдөх, муудалцах байр суурь барьж эхэлсэн тул шинээр батлах баримт гаргаж , хөөхөөр болсон гэх. Энэхүү шинэ баримт гэдэг нь хар тамхины шинжилгээгээр дүн нь сэжигтэй гаран, хэдэн цаг хиртэй дахин шинжилгээний хариуг хүлээж суух зуур хэдэн ояката Рохо Хакурозан хоёроос яг хэрэглэсэн юм уу үгүй юу хэл дээ, үнэнээ хэлбэл цааш нь задруулахгүй гэхэд ах дүү хоёр 6 сард Америкад тойргийн барилдаанаар явж байхдаа танил хар арьстан дуучнаас авж татаж үзсэн гэж хариулсан гэнэ. Энийг нь 8-нд сумогийн холбооны хурал дээр асуухад ах дүү нар сайн санахгүй байна, япон хэл 80% л ойлгодог, тйим юм хэлсэн билүү үгүй билүү гээд булзаад байсан тул сумогийн холбооноос хөөх болсон гэнэ. Мөн ах дүү хоёрын шинжилгээний Б сорьцыг дахин шинжлэхээс өөрсдөө татгалзсан заргээр ийм хатуу шийтгэл оноож. Халагдсан шийдвэр сонсоод ах дүү хоёр дэвжээнээсээ ачаа бараагаа зөөж нүүсэн бөгөөд өмгөөлөгчтэйгөө зөвлөлдөж эхэлсэн. 12-ны баасан гаригт ах дүүс хэвлэлийн бага хурал хийлгэж, сумогийн холбоотой шүүхээр заргалдах болсоноо зарлалаа. Өмгөөлөгчийн хэлсэнээр тэд аль нэг ояката болон шинжилгээ хийсэн эмч нартай биш, сумогийн холбоотой нэр төрөө сэргээлгэхээр заргалдах болсон. 16-нд сумогийн холбоонд тайлбар шаардсан бичиг илгээж, санаандаа хүрсэн хариу аваагүй тохиолдолд ирэх долоо хоногт заргаа эхлэнэ гэнэ. Тэдний зарга гэвэл 69 бөх оролцсон ч жүрогийн Чиёхакухо яагаад ч юм шинжилгээнд ороогүй. Мөн шинжилгээнд орсон бөхчүүдээс нэгэн япон бөхийн дүн хар тамхи хэрэглэсэн гэж гарсан боловч дахин дахин шинжилгээ хийсээр байгаад хэрэглээгүй болгож гаргасан. өөр хүний сорьцыг ах дүү хоёрыхтой сольсон байх магадлал өндөр. Дээр дурдсан Америкад хэрэглсэн гэж хэлсэн талаар баахан ояката нар яасан юм гээд л шахаад байсан, тэр үед юу хэлсэнээ санахааргүй сандарсан байсан. Энэ маягаараа хэрэг сунжирвал 3 сарын дараа вийз нь дуусаж ,Орос харихаас өөр арга алга болох тул Рохо 9 сарын тэмцээний дундуур ч хамаагүй хурдан шүүхдэнэ гэдгээ зарлалаа. Шинжлэх ухааны үндэстэй хариу гараад байхад ч бид хэзээ ч хар тамхи хэрэглэж байгаагүй хэмээн заргалдаж байгааг нь харахаар итгэмээр ч санагдах аж. Рохо Хакурозан нарын хувьд бол шийтгэлийг хүчингүй болгож дахиад сумо барилдах гэсэн хүсэл байхгүй, нэр хүндээ л сэргээх гэсэн бодолтой байна. Тэднийг аль эрт Японы прореслингийхэн , болон тулааны урлагийхан сонирхоод эхэлсэн байгаа билээ. Хүн тэжээвэл толгой цустана гэдэг үг үнэн юм гэж тэд бодож байна уу үгүй юу , ямар ч гэсэн Оросоос хөрш айлыхаа хүүхэд Ваканохог Японд авчран сумо болгож, мөнгө алдарт хүргэсний балаг уу даа.
Ваканохо- сумо барилдмаар байна
Рохо Хакурозан хоёроос ялгаатай нь 20 настай энэ залуу яаж ч байсан дахин сумо барилдмаар байна гэдэг хүслээсээ болж шүүхэд заргалдах болсон. Хоёрдугаарт өөрөө хар тамхи хэрэглсэн гэдгээ хүлээгээд хоригдоод гарсан. Мөрдөнгөөс гараад Ваканохо кимонотой, үсээ ардаа боогоод шууд сумогийн холбоог зорьсон. Хэвлэлийн бага хурал хийлгэн Японы ард түмэн, сумогийн холбоо, ояката, Рохо Хакурозан нараас уучлал гуйн толгой бөхийлгөж, сумогийн холбооны боссуудтай уулзаж шинэ цэргээр ч хамаагүй дахиад сумо барилдуулж өгөөч гэж хүссэн боловч татгалзсан хариу сонссон. Угаасаа холбооны дүрмэнд нэг хасагдсан хүн бөх ч бай, ояката ч бай, үсчин шүүгч ч бай дахин сумогийн ертөнцөд эргэн орж болохгүй гэж заасан бий. Магаки дэвжээндээ очсон боловч залуу бөхчүүл ояката танийг дахин бүү үзэгд гэж хэлсэн гээд оруулсангүй, Рохогийн гэрт очиж хонхыг нь хичнээн дараад нөгөөх нь хариу өгсөнгүй. Ивээн тэтгэгч спонсорууд дээрээ очсон ч сумо болохоор нь дэмжиж байсан болохоос жирийн хүн болохоор хэрэггүй тул тэд ч нүүр өгсөнгүй. Ингээд шүүхэд хандахаар боллоо. Японы цагдаагийн газраас түүнийг хэрэг үйлдэх үедээ насанд хүрээгүй байсан болон шалихгүй бага хэмжээний хар тамхи хадгалсан тул эрүү үүсгэлгүй сулласан билээ. Ваканохо хэвлэлийн бага хурал дээр сумогийн ертөнцөд дассан тул өөр газар ажил хийнэ гэж санаанд багтахгүй байна. Яаж ч байсан сумо л барилдмаар байна. Би маэгаширагийн манлай бөх болсон. Цаашдаа аварга арслан болмоор байна. Цагдаагийн газар намайг өршөөсөн, сумогийн холбоо ч өршөөж болно биз дээ зэргээр ярьсан ч дахин сумо болох нь үлгэрийн далай гэдэгтээ бүгд санал нэг байна. Түүний заргалдаж байгаа асуудал гэвээс урьд өмнө надаас хүнд гэмт хэрэг үйлдэж байсан сумо олон байсан ч ийм хүнд шийтгэл хүлээж байгаагүй. Хөл бөмбөг олимп болон спортын түүх харсан ч нэг мөсөн тухайн спортоос нь хөөж байсан жишээ байхгүй явдал гэнэ. Тэгээд хоригдож байх үеийн цалин 10000 ногооны төлбөр. Тайхо аварга Америкаас гар буу худалдаж аваад хууль бусаар хил нэвтрүүлж оруулж ирээд зөвхөн хатуу сануулга хүртсэн болон мөрийтэй тоглоом тоглоод цагдаад баривчлагдсан нэгэн ояката цалингаа л хасуулж байсан зэргийг дурдан заргалдаж байгаа аж. Ажиглагчдын үзэж байгаагаар дахиж сумо болохын төлөө биш цолтой бөхийн хангалуун амьдралд дасчаад жирийн ажил хийхийг хүсэхгүй байгаа болтой, хичнээн сайн өмгөөлөгч хөлслөөд ч сумогийн холбооны хөгшин бурхинууд, үндэсний спортоо хамгаалах шүүгч нарыг дийлэхгүй гэнэ.

Хакухо тун даруухан амьдардаг

Мэргэжлийн сумод цахиур хагалж яваа Хакухо Даваажаргалынх бүл нэмж удам залгах хүүтэй болсон Даваажаргал хөл газар хүрэхгүй баяртай суугаа. Япондоо нэртэй баяны охинтой дэр нэгтгэсэн Хакухо Даваажаргал хадмуудаасаа туслалцаа огт авдаггүй бөгөөд нийтийн орон сууцанд тун энгийн амьдардаг аж. Эхнэр авч гэр толгойлох хүртлээ сумогийн холбоондоо харьяалагдан залуу бөхчүүдтэй нэг дороо амьдарч байсан Хакухо гэр бүлтэй болсныхоо дараахан нийтийн 21 давхар орон сууцны 9 давхарт 3 өрөө байранд даруухан амьдрах болсон. Бүл нэмээд удаагүй байгаа Хакухогийнх тун удахгүй амьдрах орчноо өөрчилж байраа томсгож магадгүй аж.

Асашёорюү Давгадорж Монголын үзэсгэлэнт түүхэн газруудыг үнэ цохин худалдан авч эхэллээ

Тэрээр Сүхбаатар аймгийн нутаг дахь “Талын толгой”-г 130 саяар худалдан авлаа-
Монгол хүний ид хавыг дэлхийд гайхуулсан сумогийн их аварга маань энэ жил тун ч одтой яваа бололтой. Бэртэл гэмтэл гээд сүүлийн үед төдийлөн сайн барилдахгүй байсан Асашёорюу АСА группын зохион байгуулсан “Монгол башё”-д сайхан барилдаж эх орондоо түрүүлсэнд үзэгчид тун чиг сэтгэл хангалуун байсан. Энэ тэмцээнийг зохион байгуулах эрхийг аварга маань олон зуун саяар тоологдох их мөнгөөр авсан хэмээн яригдаж байсан ч анх удаагаа манайд зохион байгуулагдсан “Монгол башё” амжилттай сайхан болж өнгөрсөн. Тэмцээний тасалбар 60-200 доллараар үнэлэгдсэн ч шагийн үнээр 350 доллар хүрсэн гээд бодоход АСА групп энэ удаа тийм ч ашиггүй ажиллаагүй бололтой. Гэхдээ сүүлийн үед барилдахаасаа илүүтэйгээр бизнесийн зах зээлд анхаарлаа хандуулах болсон сумогийн их аварга маань монголдоо төдийлөн хөгжөөгүй байгаа аялал жуулчлалын салбарт хүч үзэхээр шийдсэн гэдэг нь үнэн бололтой. Төрсөн нутаг Хархориндоо монголдоо л хамгийн томд тооцогдох жуулчны бааз барьсан нь ихээхэн ашигтай ажиллаж аваргыг энэ бизнес рүү уруу татсан гэдэг. Үүндээ ч амташсан уу яасан тэрээр тэрээр сүүлийн үед байгалийн үзэсгэлэнт газруудыг үнэ цохин худалдан авч эхэлжээ. Хэдхэн сарын өмнө Гачуурт тосгон дахь Шар тохойн амыг бүхэлд нь худалдан авсан аварга маань саяхан Сүхбаатар аймгийн Алтан овооны дэргэдэх Талын толгойг 130 саяар худалдан авчээ. Алдарт Тоорой бандийн нутгаар зочилж, Алтан овоон дээр гарч хийморио сэргээхийг хүсэхгүй монгол хүн гэж үгүй. Тэгээд ч Талын толгойг тойрсон морины fax хэлбэртэй. 100 гаруй галт уул гадныхны сонирхлыг татах ганц зүйл гэдгийг аварга аль хэдийн тооцоолсон нь лавтай. Үнэхээр ч Дарьгана нутаг нүд алдам тал, хулан зээрийн сүрэг, алдарт хийморийн овоо гээд үзэж харах юмтаи энэ нутаг яахын аргагүй жуулчдын харц унагах газар. Гэхдээ алдарт Алтан овооны газар нутгийг өөрийн эзэмшилд оруулах нь амаргүй байсан нь мэдээж. Гэхдээ аварга тэнд өөрийн эзэмшлээ бий болгож чаджээ. Юутай ч тун удахгүй онгон талын их тал нутагт аваргын нэртэй асар том цогцолбор хотхон сүндэрлэх тодорхой болжээ. Ер нь аль ч бизнесийн салбарт цаг хугацаа гэдэг алдаж болдоггүй алтан зүйл болохоор аварга маань ч аль хэдийн их цогцолборынхоо зураг төслийн ажлаа эхлүүлсэн гэнэ. Ямар ч гэсэн арлын оронд хөлсөө дуслуулж олсон мөнгөө эх орондоо зориулж яваа аваргыг Сүхбаатарчууд ихэд талархалтай хандаж байгаа гэсэн.